(Nhạc sĩ Lê Mộng Nguyên tâm tình với đồng bào quốc nội và hải ngoại trên Đài VNTĐRadio Free Vietnam, phát thanh từ Washington D.C. ngày Thứ Tư 08/08/2007) :
Hôm nay, tôi muốn nói về lịch sử ca khúc Hoàng Hoa Thôn của Lê Mộng Nguyên (viết ngày 22 tháng 01-1950) mà quí vị sẽ được thưởng thức qua giọng hát của Xuân Thảo (hòa âm Lê Duy), trước bài Em Có Về Làng Xưa cùng tác giả, với tiếng ca của Thu Hà (hòa âm Hồng Thư).
Tùy Bút Đồng Di Đỗ Hà dưới đầu đề « Xóm Hoàng Hoa », đăng trên Phượng Vỹ 2004 có nhắc lại một đoạn thơ ấu của đời tôi :
« … Ngôi nhà vườn của gia đình nhạc sĩ Lê Mộng Nguyên (sớm nổi tiếng với ca khúc Trăng Mờ Bên Suối) lớn và đẹp nhất vùng Chợ Cống thuở ấy. Chúng tôi thường quen gọi đó là ngôi nhà Bồ Câu với một dãy chuồng xinh xắn ở sân trước cùng cả trăm chú chim câu trắng nõn hiền lành. Cách đó một đoạn đường ngắn là nhà ông Vận làm hàng mã khá nổi tiếng, có cô gái duyên dáng tên là Hoàng Hoa, nữ sinh Đồng Khánh. Những đêm rằm, cô và các bạn thường đi chân đất đến Đập Đá ngồi ngắm giòng sông trăng êm đềm huyền ảo. Hình ảnh lãng mạn đó đã đi vào ca khúc Hoàng Hoa Thôn của chàng nhạc sĩ trẻ tuổi tài hoa cùng xóm. Khi bài hát này được phổ biến trên đài phát thanh Huế, mọi người xôn xao, và rồi Xóm Chợ Cống đã thành Hoàng Hoa thôn từ thuở ấy…»
Thật vậy, chúng tôi (tôi và anh Hoàng, em Quán…vào những năm 39-40 cùng với các em gái nhỏ quen biết cùng làng xóm Phú Xuân - Chợ Cống thường đi ra Đập Đá (biên thùy chia cách sông Hương và sông Bình Lục) ngồi hóng mát, mắt nhìn về phía cầu Trường Tiền, bên trái không xa Tòa Khâm Sứ Pháp và bên mặt là Thôn Vỹ Dạ (cf. Về Chơi Thôn Vỹ của Lê Mộng Nguyên, viết ngày 25/04/1950), dưới ánh trăng như một cảnh thần tiên (Tiếng ai hát chiều nay vang lừng trên sóng, Nhớ Lưu Nguyễn ngày xưa lạc tới Đào Nguyên… Văn Cao), với nhiều xao xuyến và xúc cảm tình đầu của tuổi ấu thơ. Bài nhạc Em Có Về Làng Xưa, cũng như Hoàng Hoa Thôn muốn ghi lại những hạnh phúc êm đềm đã mất, vì quê nhà chìm đắm trong khói lửa từ ngày tôi bỏ nhà ra đi…Đối với nhà văn Hà Kỳ Lam (tác giả Vùng Đá Ngầm - Thế Kỷ 1999) : « hai nhạc phẩm – TMBS và Hoàng Hoa Thôn - được thai nghén và ra đời trong bối cảnh đất nước đang trãi qua nạn binh đao, người dân Việt đang chịu bao tai ương của chiến tranh… ». Sau khi nhắc nhở làng Phú Xuân nằm dài ven bờ sông Bình Lục, mà người nhạc sĩ đã sống những ngày thơ trẻ trong một đất nước thanh bình :
Hoàng Hoa Thôn chiều xưa mùa nắng vàng
Từng đàn cò bay trên đồng tươi sáng
Trời xanh ngắt ngát hương nồng đâu đây lúa reo mùa hoa thắm tình
Hỡi những nông phu làm việc dưới trời nắng xém
Ôi bao say sưa trong lòng ngươi dân
Và cô hàng kia ơi!
Cho tôi nhắn với đôi lời nhớ thương…,
tác giả mường tượng như trở lại quê nhà nay chìm đắm trong khổ đau, vì hai chiến tranh cốt nhục tương tàn :
…Mờ mịt khói chiều nay tìm bóng làng
Tôi trở về đây tấm lòng nát tan
Nhớ ngày qua thắm hồng, bướm vàng bay khắp đồng mà ngày nay điêu tàn vì đâu ?...
Và nghẹn ngào trước những oan trái của chia ly :
Từ xa cách lòng tôi buồn nhớ nhiều
Người ở người đi xa vời bến nao ?
Tiếng thời gian xóa nhòa ước thề xưa hết rồi
Còn chiều nay ai về Hoàng Hoa ?
Trở lại tác giả Đồng Di Đỗ Hà đã chấm dứt cuộc hành trình về quá khứ tại nơi sinh trưởng của mình mà cũng là nơi chôn nhau cắt rốn của người nhạc sĩ, với nỗi buồn man mác, nhớ nhung : … « Cuộc hành hương về quê quán tôi xưa vẫn miên man trên những bước chân của một thời đại. Trong miền tâm thức lãng du có nỗi thương nhớ không nguôi về quê nhà xa xôi ngàn trùng, có niềm khát khao thả hồn về nguồn cội và có cả ước mơ ngày về. Hãy chờ tôi nhé hỡi Xóm Hoa Vàng ! ».
Vào khoảng tháng 12 năm 2000, tôi nhận một điện thoại của anh hội trưởng Hội Thơ Tài Tử Việt Nam Hải Ngoại Như Hoa Lê Quang Sinh từ Sacramento – California (Hoa Kỳ), cho biết nhà thơ nữ Hoàng Hoa hiện đứng bên cạnh, muốn nói chuyện với tôi là một người đồng hương. Khoảnh khắc, những ngày vui tươi song ngắn ngủi của thời thơ ấu tại quê nhà lại trở về chiếm đóng tâm hồn và tâm trí tôi… Nàng cho biết vừa mới về thăm nhà, tôi hỏi ngay cảm tưởng như thế nào, và hứng cảm một bài thơ đề tặng Hoàng Hoa: Em Có Về Làng Xưa (do Nghệ sĩ Đoàn Yên Linh diễn ngâm trong CD « Hoàng Hoa Thi Tập - 2005, vừa được phổ nhạc ngày 22 th.05-2007), như sau :
Em có về làng Phú Xuân xơ xác
Cạnh Huế thành sau bão lụt vừa qua
Em về thăm cánh đồng thu man mác
Lá chưa vàng, cây cối vẫn như xưa ?
Sông Bình Lục ngày qua anh ngóng đợi
Cứ mỗi chiều trong nắng đẹp chứa chan
Trong ánh mắt tình yêu em vời vợi
Buồn cho đời anh một kiếp lang thang
Anh ra đi trong một chiều ảm đạm
Tháng mười năm ngàn chín trăm năm mươi
Trong sương khói biên thùy, trong quên lãng
Bỏ gia đình và đất nước thương đau
Em có về làng anh qua Chợ Cống
Cứ hàng năm bão lụt nước đầy đường
Cầu đã gãy và tình xưa đã vỡ
Hai đứa mình cách biệt chốn tha phương…
Nàng họa lại : Em Có Về, “Kính tặng anh Lê Mộng Nguyên. Vẫn biết chỉ là thơ, là mộng ảo là không thực mà vẫn lẽo đẽo tìm về ẩn núp giữa vầng trăng hư ảo" (Ngô Mạnh Thu), viết ngày 14 th.01-2001 và gửi ngay cho tôi từ Los Angeles đến Paris (do nghệ sĩ Thúy Vinh diễn ngâm trong CD HHTT nói trên):
Em có về thăm sau cơn bão lụt
Trước năm hai ngàn buồn lắm anh ơi
Quê hương mình nay xơ xác tả tơi
Cánh đồng đẹp ngày xưa không còn nữa
Túp lều tranh thay lá vàng rực rỡ
Gió thu về rên siết giữa hư không
Giòng sông xưa Bình Lục vẫn chờ trông
Đã tan vỡ bóng hình ai thuở trước…
Ngày anh đi em chưa từng mộng ước
Còn nhảy dây, chơi đánh thẻ, bỏ khăn
Có biết đâu anh tâm trạng giá băng
Rời hương lửa đi vào miền tuyết lạnh
Ngày em về cũng bầu trời xanh ấy
Mà vườn anh cây bồ kết không còn
Vào từ đường thắp nén hương tưởng niệm
Cho hương lòng lan tỏa khắp muôn phương!
Cảm ơn nữ sĩ Hoàng Hoa, cảm ơn nhà văn Đồng Di Đỗ Hà đã cho tôi sống lại những những hạnh phúc không còn nữa: Vĩnh biệt Xóm Hoa Vàng!
Lê Mộng Nguyên (Paris)
Nguồn: Đối Lực (vietmarketing2@eol.ca)
|
